Ulga na działalność badawczo-rozwojową (B+R)
1. Na czym polega ulga B+R?
Ulga na działalność badawczo-rozwojową (B+R) ma zachęcać przedsiębiorców do prowadzenia działalności B+R, zaś jej istota polega na dwukrotnej możliwości obniżenia podstawy opodatkowania w podatku dochodowym o koszty związane właśnie z działalnością B+R, w ten sposób, że wydatki na działalność B+R na bieżąco są ujmowane jako koszty uzyskania przychodów, a następnie na koniec roku odliczane są od dochodu zgodnie z ustalonymi limitami. W rzeczywistości więc dwukrotnie obniżamy podstawę opodatkowania, czyli dochód, w oparciu o te same wydatki. Po raz pierwszy – ujmuje się koszty działalności B+R w kosztach uzyskania przychodów na zasadach ogólnych (w 100%), zaś po raz drugi – poprzez odliczenie od podstawy opodatkowania kosztów działalności B+R, w wysokości wynikającej z limitów odliczeń, o których będzie mowa dalej. Pozwala to odliczyć nawet 150 % poniesionego kosztu! Trzeba pamiętać jednak, że ustawy podatkowe o PIT i CIT przewidują zamknięty katalog kosztów kwalifikowanych.
Przykład
Jako mały przedsiębiorca poniosłeś wydatek w kwocie 100.000,00 zł na stworzenie prototypu nowego urządzenia oraz uzyskania na niego patentu. Możesz uznać ten wydatek nie tylko za koszt uzyskania przychodów odliczając całą kwotę (100%), ale również za koszt działalności B+R odliczając dodatkowo połowę tej kwoty (50%). W sumie odliczasz 150% poniesionego kosztu. Jeśli jesteś dużym przedsiębiorcą możesz w ramach ulgi odliczyć dodatkowo jedynie 30% poniesionych kosztów, co daje Ci odliczenie w wysokości 130 % poniesionego kosztu.
2. Dla kogo?
Dla tych wszystkich, którzy prowadzą działalność badawczo-rozwojową, za którą uznaje się działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań (art. 5a pkt 38 ustawy PIT i art. 4a pkt 26 ustawy CIT).
Przykład
W branży informatycznej może to być np. np. opracowanie nowego systemu operacyjnego, poszukiwanie alternatywnych metod obliczeniowych, ale również wykorzystanie technologii informacyjnej w nowym zastosowaniu. Z innych branż najczęściej ulga będzie mogła być stosowana w life science, chemii, obronności itp.
3. Jakie wydatki mogą być odliczone w ramach ulgi B+R
Zgodnie z art. 18d ust. 2 i następne ustawy o CIT za koszty kwalifikowane uznaje się:
- należności z tytułu wynagrodzeń wraz ze składkami ZUS, w części finansowanej przez płatnika składek, jeżeli te należności i składki dotyczą pracowników zatrudnionych w celu realizacji działalności badawczo-rozwojowej;
- nabycie materiałów i surowców bezpośrednio związanych z prowadzoną działalnością B+R;
- ekspertyzy, opinie, usługi doradcze i usługi równorzędne, a także nabycie wyników badań naukowych, świadczonych lub wykonywanych na podstawie umowy przez jednostkę naukową;
- odpłatne korzystanie z aparatury naukowo-badawczej wykorzystywanej wyłącznie w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, jeżeli to korzystanie nie wynika z umowy zawartej z podmiotem powiązanym z podatnikiem;
- koszty uzyskania i utrzymania patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy, prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, poniesione przez podatnika będącego mikroprzedsiębiorcą, małym lub średnim przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej;
Warto dodać, że za koszty kwalifikowane uznaje się także dokonywane w danym roku podatkowym, zaliczane do kosztów uzyskania przychodów, odpisy amortyzacyjne od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wykorzystywanych w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, z wyłączeniem samochodów osobowych oraz budowli, budynków i lokali będących odrębną własnością.
Zwróć również uwagę na następujące obostrzenia:
- koszty kwalifikowane ponoszone w ramach badań podstawowych podlegają odliczeniu wyłącznie pod warunkiem, że badania te są prowadzone na podstawie umowy lub porozumienia z jednostką naukową;
- koszty kwalifikowane podlegają odliczeniu, jeżeli nie zostały podatnikowi zwrócone w jakiejkolwiek formie.
- prawo do odliczenia nie przysługuje podatnikowi, jeżeli w roku podatkowym prowadził działalność na terenie specjalnej strefy ekonomicznej na podstawie zezwolenia.
4. Jakie są limity odliczeń?
Kwota kosztów kwalifikowanych nie może przekroczyć:
1) w przypadku gdy podatnik jest mikroprzedsiębiorcą, małym lub średnim przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej – 50% poniesionych kosztów,
2) w przypadku pozostałych podatników 50% kosztów z tytułu wynagrodzeń i składek ZUS i 30% pozostałych kosztów.
5. Warunki odliczenia
Chcący skorzystać z ulgi B+R muszą pamiętać o obowiązku wyodrębnienia kosztów działalności badawczo-rozwojowej (w tym kosztów pracowniczych) w prowadzonych przez nich księgach podatkowych. Warto zwrócić uwagę, że na przykład dla podatników CIT wystarczające może być stworzenie księgi pomocniczej, która będzie ewidencjonować wyodrębnione koszty działalności B+R na koniec roku podatkowego. Dla podatników PIT prowadzących KPiR jest to jeszcze prostsze w związku z pojawieniem się w kolumnie 16 pozycji „Koszty działalności badawczo-rozwojowej”.
Trzeba pamiętać również, że do zeznania rocznego należy dołączyć załącznik CIT-BR lub PIT-BR, w którym wykazuje się poniesione koszty kwalifikowane z podziałem na ich rodzaje.
6. Start-up
Podatnicy rozpoczynający dopiero działalność, właśnie m.in. startupowcy mają możliwość otrzymania bezpośredniego zwrotu poniesionych kosztów prac badawczo-rozwojowych (B+R). Zwrot przysługuje gdy podatnik uprawniony do ulgi B+R nie może jej odliczyć w całości z uwagi na poniesioną stratę albo zbyt niski dochód do opodatkowania. Bezpośredni zwrot poniesionych kosztów prac badawczo-rozwojowych przysługuje przedsiębiorcom którzy rozpoczynają działalność gospodarczą (w roku rozpoczęcia działalności) oraz mikro-, małym lub średnim przedsiębiorcom w drugim roku podatkowym prowadzenia tej działalności.
Kwota zwrotu bezpośredniego stanowi iloczyn nieodliczonej części ulgi B+R oraz stawki podatku (CIT: 15/19%, PIT: 19%/skala)
Przykład
Rozpocząłeś działalność gospodarczą w 2017 r., opodatkowany jesteś według skali. W związku z faktem, że to twój pierwszy rok działalności zainwestowałeś w rozwój swojej aplikacji kwotę 50.000,00 zł, nie osiągając przychodów. W tej sytuacji masz prawo do bezpośredniego zwrotu kwoty 4.500,00 zł.
4.500 zł (bezpośredni zwrot) = 50.000 zł (kwota wydatków B+R) x 50% (współczynnik limitu kosztów) x 18 % (stawka podatkowa).
Regulacje dotyczące rozliczenia ulgi B+R możecie odnaleźć w art. 26ea – 26g ustawy PIT oraz art. 18da – art. 18e ustawy CIT.
